Dołącz do nas

Wspomóż nas

Polecane strony

Media o nas

Do pobrania

Kontakt



 



MAPA KASZUB


EDUKACJA



WSPÓŁPRACA



KASZUBSKI FACEBOOK


POLECANE WYDAWNICTWA


KASZUBSKI DZWONEK





110 rocznica ukazania się czasopisma „Gryf”

W listopadzie 1908 r. ukazał się w Kościerzynie pierwszy numer „Gryfa”, który nosił podtytuł „Pismo dla spraw kaszubskich”. Czasopismo było organem prasowym ruchu młodokaszubskiego, który w 1912 r. przyjął formę organizacyjną – powstało wówczas Towarzystwo Młodokaszubów. W tym samym roku pismo przestało jednak ukazywać się. Wznawiano je jeszcze trzykrotnie: w latach 1921-1922, 1925 i 1931-1934. Wśród redaktorów i osób publikujących na łamach „Gryfa” byli najwybitniejsi przedstawiciele literatury kaszubskiej, z Aleksandrem Majkowskim i Janem Karnowskim na czele.

Ruchowi młodokaszubskiemu przyświecało hasło „co kaszubskie, to polskie”. Młodokaszubi uważali więc Kaszubów za Polaków, a nasz język za dialekt polskiego. Łączność narodowa (i językowa) z Polakami – przy jednoczesnym zachowaniu i rozwijaniu własnej kultury – miała, w ich mniemaniu, powstrzymać postępującą w szybkim tempie germanizację naszej wspólnoty. Młodokaszubi odrzucali więc ideę narodową Floriana Ceynowy. Po I wojnie światowej, gdy znaczna część Kaszub znalazła się w granicach państwa polskiego, ich (zwłaszcza A. Majkowskiego) poglądy nieco się zmieniły w niektórych kwestiach. Jedną z przyczyn tych zmian należałoby upatrywać w trudnym położeniu ludności kaszubskiej w państwie polskim. Nowa rzeczywistość, w której znaleźli się Kaszubi po 1920 r. znacznie bowiem odbiegała od przedwojennych wyobrażeń w tej materii. Jednak krytyka nowych stosunków była bardzo delikatna, zwłaszcza gdy porówna się ją do tej, którą działacze młodokaszubscy uprawiali w odniesieniu do poczynań niemieckich sprzed wojny. Szerzej o programie i działaniach Młodokaszubów można przeczytać w Internetowym Podręczniku Historii Kaszubów >> 

Kaszëbskô Jednota, mając w wielu kwestiach odmienne zdanie niż Młodokaszubi (odnosi się to zwłaszcza do narodowej i językowej odrębności Kaszubów), pragnie jednak uczcić 110 rocznicę ukazania pierwszego zeszytu „Gryfa”. Będziemy – w ciągu najbliższych kilku tygodniu – na tej stronie internetowej zamieszczać artykuły pochodzące z trzech pierwszych serii tego czasopisma (1908-1912, 1921-1922 i 1925). Wspomniane artykuły podajemy w uwspółcześnionej pisowni (tylko tytuły zostawiamy w wersji oryginalnej).

Poprzez tę publikację pragniemy jednak nie tylko uczcić wspomnianą rocznicę, ale też zachęcić naszych Czytelników do dyskusji wokół spraw poruszanych w kolejnych artykułach i – szerzej – na temat znaczenia (poprzez wskazanie pozytywnych i negatywnych skutków) idei młodokaszubskiej dla funkcjonowania naszej wspólnoty w przeszłości i obecnie.

Na stronie internetowej zaprezentujemy jedenaście artykułów (szczegółowy opis bibliograficzny będzie podany pod każdym z nich).
 
1.
2.
3.
4.
5.
Wobec liczenia ludności, 1910, z. 11.
6.
Obawa przed młodokaszubami 1912, nr 8
7.
Germanizacya Kaszub, 1910, z. 4-5.
8a.
Przed wyborami do parlamentu, 1911
8b.
Kronika, 1922, nr 7
9.
Nowa wiosna 1921, nr 1
10. 
Słowo wstępne

 



↑ Przejdź do góry strony